Press "Enter" to skip to content

HISTORIA

OSIEDLE 1000-LECIE W KATOWICACH

Początki osadnictwa na obszarze Osiedla Tysiąclecia datuje się na XVII w., kiedy to na obszarze obecnego Tysiąclecia Dolnego
(ówcześnie terenu gminy Dąb) powstała kolonia Sośnina. W tej kolonii wydobywano rudę żelaza dla kuźnic załęskich.
Wraz z zamknięciem kuźnic w okolicach XVIII w. osada stała się typowo rolnicza.
Dalszy rozwój osadniczy na terenie dzielnicy zaznacza się w pierwszej połowie XIX w., kiedy to w 1826 na terenie Dębu powstała kolonia Bederowiec,
założona przez proboszcza parafii chorzowskiej, księdza Józefa Bedera. Osada ta podlegała do 1924 Królewskiej Hucie.
Pierwotnie miała charakter rolniczy, a pod koniec XIX w. znajdowały się tu dwa duże zakłady parowe – stolarnia mechaniczna i młyn.
W 1890 przysiółek liczył 250 mieszkańców. Na zachód od Górnego Tysiąclecia,
w połowie XIX w. na terenie zakupionych przez władze posiadłości młynarza Klimzy powstał Klimzowiec,
będący kolonią Dolnych Hajduk.
25 listopada 1898 wzdłuż obecnej ul. Chorzowskiej uruchomiono wąskotorową linię tramwajową na trasie Katowice Rynek – Dąb – Królewska Huta.
W 1924 Bederowiec i Sośninę włączono do Katowic, natomiast do 1968 wschodnia część Klimzowca pozostała na terenie obecnego Chorzowa.
W okresie wielkiego kryzysu w latach 20. i 30. XX w. na obszarze Bederowca powstawały prymitywne baraki dla bezrobotnych i bezdomnych.
Z racji braku elektryczności i kanalizacji Bederowiec nazywano m.in. Marokiem i Egiptem.
Po II wojnie światowej, w latach 1947-1950 na terenie ogródków działkowych w Klimzowcu (obecnie część Górnego Tysiąclecia)
dla górników kopalni Prezydent w Chorzowie powstało osiedle domów fińskich.
Obszar osiedla przed budową stanowiły głównie pola uprawne,
a także pozostałości po zabudowie gospodarczej majątku ziemskiego oraz osiedle zamieszkane przez biednych mieszkańców miasta.
Obszar był też zniekształcony przez szkody górnicze oraz utrzymywało się tutaj silnie zanieczyszczone powietrze.
Jego atutem było natomiast jego bardzo dobre skomunikowanie.
Decyzję o budowie nowego osiedla dla 20 tysięcy osób na pograniczu Katowic i Chorzowa podjęło 7 lipca 1959 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej.
W późniejszym czasie docelowa liczba mieszkańców wzrosła do 30 tysięcy.
Projekt osiedla miał być wybrany w konkursie, a ówczesny wojewoda Jerzy Ziętek zaznaczył, że to osiedle powinno mieć wzorcowe rozwiązania ekonomiczne, techniczne i przestrzenne.
Do konkursu wysłano trzy prace, z czego wybrano pracę Henryka Buszki, Aleksandra Franty, Mariana Dziewońskiego i Tadeusza Szewczyka z Wojewódzkiej Pracowni Projektów Budownictwa Ogólnego w Katowicach.
Nadzór nad budową osiedla kierowali dwaj pierwsi architekci.
Pierwotny projekt z okresu 1956-1959 zakładał budowę osiedla o powierzchni 145 hektarów, a docelowo miało w nim zamieszkać 45 tysięcy mieszkańców.
Osiedle to miało się składać z pięciu jednostek urbanistycznych – Osiedla Dolnego, Centrum Usług, Osiedla Centralnego, Osiedla Górnego i Osiedla Zachodniego.
Wśród nich planowano zlokalizowanie również trzech ośrodków usługowych i trzech centrów edukacyjnych.
Osiedle te m.in. ze względu na sąsiedztwo ówczesnego Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku zaprojektowano jako miasto w mieście.

AUTOR – WIKIPEDIA, WOLNA ENCYKLOPEDIA